Terapia logopedyczna

Terapia logopedyczna obejmuje swoim zasięgiem całość specyficznych, zamierzonych oddziaływań ukierunkowanych na usunięcie wszelkich zakłóceń procesu porozumiewania (od prostych wad wymowy do niemożności mówienia włącznie). Oddziaływania te mają na celu:

  • Korygowaniem zaburzeń mowy,
  • Przywracanie mowy w przypadku jej braku,
  • Nauczanie mowy, która się nie wykształciła,
  • Wyrównywanie opóźnień rozwoju mowy,
  • Wypracowanie odpowiedniego poziomu sprawności językowej, oddechowej i fonacyjnej,
  • Likwidację przyczyn i skutków pierwotnych oraz skutków wtórnych, do których zalicza się zarówno psychologiczne, jak i pedagogiczne konsekwencje zaburzeń mowy.

W ramach terapii logopedycznej stosujemy: ćwiczenia aparatu artykulacyjnego, ćwiczenia głosowe i oddechowe, trening słuchowy, "kąpiel słowną", masaż logopedyczny, masaż Castillo Morlesa, czytanie globalne metodą Jagody Cieszyńskiej; a także wspomagająco Programy Aktywności Ch. Knill , Metodę Dobrego Startu oraz program psychomotoryki. Każda terapia logopedyczna poprzedzona jest szczegółową diagnozą logopedyczną dziecka obejmującą: wywiad z rodzicami bądź opiekunami dziecka, ocenę sposobów porozumiewania się i rozumienia komunikatów przez dziecko, realizację wypowiedzi, ocenę budowy i sprawności aparatu artykulacyjnego, oceną czynności fizjologicznych w obrębie narządów mowy, a także badanie słuchu fonematycznego, pamięci słuchowej i kinestezji artykulacyjnej. Prawidłowo postawiona diagnoza stanowi podstawę do opracowania odpowiedniego programu terapii logopedycznej.

Integracja Sensoryczna

Teoria SI bazuje na wczesnych etapach rozwoju neurofizjologicznego dziecka, gdy zaczynają się kształtować układy zmysłów. Prawidłowy rozwój zmysłów, zarówno organów zmysłów jak i percepcji sensorycznej, stanowi niezbędny warunek dobrego samopoczucia dziecka, zachowania i uczenia się bez zaburzeń i dysfunkcji.

Rodzaje Trudności i Problemów dzieci:

  • są zbyt ruchliwe, nadaktywne,
  • są zbyt powolne, nieśmiałe, wyciszone,
  • unikają zabaw na zjeżdżalniach, huśtawkach, drabinkach, karuzeli; cierpią na chorobę lokomocyjną,
  • są mało sprawne ruchowo, słabo biegają, skaczą, mają trudności z jazdą na rowerze,
  • mają problemy z samoobsługą(ubieranie, zapinanie guzików, wiązanie sznurówek)
  • częściej niż inne dzieci przewracają się, upuszczają lub psują zabawki,
  • unikają zabaw plastycznych z użyciem rąk (plastelina, glina, piasek, farby),
  • mają trudności z zabawami manualnymi (rysowanie, cięcie nożyczkami),
  • ma opóźniony rozwój mowy, wadę wymowy,
  • mają kłopoty z czytaniem i pisaniem,
  • mają trudności z koncentracją uwagi,
  • nie chcą jeść albo jedzą w sposób nieuważny, brudząc ubranie,
  • negatywnie reagują na pewne bodźce dotykowe, nie lubią mycia włosów, czesania, obcinania paznokci, unikają określonych materiałów, nie lubią chodzić boso,
  • często reagują złością, bywają agresywne.

Przyczyny:

Przyczyną tych i innych, niewymienionych tutaj trudności rozwojowych bywają bardzo często zaburzenia integracji sensorycznej - skomplikowanych procesów neurofizjologicznych, leżących u podstaw naszego zachowania i uczenia się. Dzięki odpowiedniej, profesjonalnej diagnozie i terapii, uwzględniającej aktualny poziom rozwoju neurofizjologicznego dziecka, możemy pomóc dzieciom lepiej radzić sobie w życiu.


Rodzaje Trudności i Problemów dzieci:

  • doświadczają trudności w uczeniu się (kłopoty z zapamiętywaniem, czytaniem, pisaniem, ortografią),
  • mają problemy ruchowe (słaba koordynacja ruchowa, opóźniony rozwój ruchowy, trudności z utrzymywaniem równowagi),
  • nie lubią się uczyć (rodzice mają wrażenie, że dziecko jest "leniwe", o wszystkim zapomina, ma niską motywację i samoocenę),
  • są nadmiernie ruchliwe, mają kłopoty z koncentracją uwagi,
  • cierpią na nadpobudliwość psychoruchową, ADHD,
  • są zbyt spokojne, powoli wykonują codzienne czynności,
  • są nadwrażliwe lub zbyt mało wrażliwe na bodźce - wzrokowe, słuchowe, dotykowe,
  • są nadwrażliwe na ruch (negatywna reakcja na ruch, choroba lokomocyjna),
  • doświadczają trudności w mówieniu (niewyraźna mowa, opóźnienia rozwoju mowy),

Psychomotoryka


Gimnastyka korekcyjna

Opiera się na ćwiczeniach ruchowych mających na celu skorygowanie wad postawy.


Do podstawowych ćwiczeń zalicza się:

  • 2 ćwiczenia oddechowe - plecy okrągłe, skoliozy,
  • 4 ćwiczenia mięśni grzbietu i pośladków - plecy okrągłe, odstające łopatki,
  • 6 ćwiczenia mięśni brzucha - zwiększona lordoza,
  • 8 ćwiczenia korygujące ustawienie miednicy - zwiększona lordoza,
  • 10 ćwiczenia antygrawitacyjne; czynne prostowanie i rozciąganie kręgosłupa - zwiększona lordoza, plecy okrągłe, odstające łopatki, skoliozy.

Metoda 18 struktur wyrazowych

Metoda 18 struktur wyrazowych przedstawia pracę korekcyjno-kompensacyjną stosowaną i sprawdzoną przez autorki w ciągu ostatnich siedmiu lat. Jest to metoda przeznaczona do jednoczesnego ćwiczenia czytania i pisania na tym samym materiale leksykalnym, w oparciu o uaktywnianie - w równej mierze - analizatorów: wzrokowego, słuchowego i kinestetyczno-ruchowego.
Metodę 18 struktur wyrazowych można stosować niezależnie od tego, które funkcje są najbardziej zaburzone. Ponieważ opisywana metoda ma doprowadzić do opanowania techniki czytania i podstaw pisania, ma ona głównie zastosowanie na etapie przechodzenia w pracy z dzieckiem do ćwiczeń na materiale literowym, po wstępnych ćwiczeniach słuchowo-wzrokowo-ruchowych, ale przed podjęciem prób eliminowania specyficznych błędów dysortograficznych (takich jak: błędny zapis tzw. zmiękczeń, mylenie i-j, nieprawidłowa pisownia liter odpowiadających głoskom tracącym swą dźwięczność, błędne stosowanie u-ó,rz-ż, ch-h, itp.).


Z powodzeniem można ją stosować w pracy z dziećmi, gdy:

  • znają one wszystkie litery lub większość z nich
  • mylą niektóre litery np. graficznie podobne lub odpowiadające głoskom brzmieniowo podobnym
  • w ogóle nie czytają i nie piszą
  • czytają i piszą na niezadowalającym poziomie
  • dysleksja współwystępuje z dysortografią i dysgrafią
  • występuje sama dysleksja (lub z dysgrafią)
  • występuje sama dysortografia (lub z dysgrafią)

Metoda 18 struktur wyrazowych jest metodą sylabową, uwzględniającą taki podział wyrazów na sylaby, który akcentuje rozdzielanie spółgłosek sąsiadujących ze sobą u zbiegu sylab. Do zaznaczania poszczególnych elementów wyrazów stosowane są trzy kolory: zielonym - oznacza się sylaby, czarnym - spółgłoski, czerwonym - samogłoski. W ściśle ustalonej kolejności wprowadza się 18 typów wyrazów - od najłatwiejszych do najtrudniejszych.


Rehabilitacja NDT – Bobath

Usprawnianie ruchowe według Metody NDT-Bobath ma pomóc dziecku we wszechstronnym rozwoju tak, aby mogło uzyskać niezależność w życiu i wykorzystać swe możliwości funkcjonalne na tyle, na ile pozwala istniejące uszkodzenie Ośrodkowego Układu Nerwowego (OUN). Metoda ta oparta jest na współpracy zespołu terapeutycznego: lekarza, fizjoterapeuty, logopedy, psychologa i terapeuty zajęciowego.
Każdy ruch jest odpowiednio przygotowywany i połączony z przemieszczaniem ciężaru ciała i środka ciężkości. Rodzaj, tempo i rytm zajęć dobiera się indywidualnie. Podczas ćwiczeń dziecko ma zapewnione pełne poczucie bezpieczeństwa, co warunkuje osiągnięcie współpracy i akceptacji z prowadzącym ćwiczenia. Zajęcia prowadzone są indywidualnie, a ich celem jest przygotowanie dziecka do uczestniczenia w normalnym życiu rodzinnym i społecznym. To indywidualne podejście daje możliwość uwzględnienia potrzeb psychologicznych dziecka, stopnia jego sprawności, występujących zaburzeń, warunków rodzinnych i środowiskowych.


Ocena globalnych wzorców ruchowych (GMs) metodą Prehtl’a.

Metoda funkcjonalnej oceny młodego układu nerwowego. Polega na obserwacji i ocenie jakości ruchów spontanicznych dziecka, tzw. ruchów globalnych (General Movements). Obserwacja ruchów globalnych pozwala na wyznaczenie wczesnych uszkodzeń i dysfunkcji mózgu. Umożliwia przewidzenie nieprawidłowego rozwoju motorycznego dziecka, a co za tym idzie możliwość wczesnego wprowadzenia procesu usprawniania. Oceny ruchów globalnych można dokonać w okresie od dnia urodzin dziecka do około 5 miesiąca po terminie porodu. Ocena odbywa się na podstawie kilkukrotnego nagrania VHS.


Bajkoterapia

Obok głównej działalności dziecka, jaką jest zabawa, bajka jest jedną z niewielu metod, które redukują dziecięce lęki i napięcia. Celem bajek terapeutycznych jest przede wszystkim zredukowanie problemów emocjonalnych, a także wspieranie dziecka we wzroście osobistym. Lęk jest towarzyszem ludzkiego życia, a w szczególności towarzyszy dziecku. Należy go traktować normalnie. Jednak gdy dominuje w zachowaniu dziecka i jest przez nie stale odczuwany, prowadzi powstania zaburzeń. Stany lękowe powodują w dziecku ciągłe napięcie, co prowadzi do powstania różnego rodzaju zaburzeń, a także chorób. Bajkoterapia traktowana jest jako działanie terapeutyczne, które opiera się na zastosowaniu materiałów czytelniczych. Może być stosowana indywidualnie i grupowo. W zależności od potrzeb terapeutycznych możemy stosować bajkę psychoterapeutyczną odwołującą się do dziecięcych emocji by pozwolić zrozumieć dziecku trudne uczucia. Bajki psychoedukacyjne warto stosować jeśli chcemy pomóc dziecku zmieniać jego zachowanie, także wtedy, gdy zależy nam na przygotowaniu dziecka do jakiegoś działania. Bajki relaksacyjne stosujemy gdy chcemy rozładować napięcie i wyciszyć dziecko. Bajki terapeutyczne będą socjalizowały i wspomagały działania wychowawcze.

Źródło: „Bajki terapeutyczne” M. Malicka


Kinesio Taping – Plastrowanie

Metoda wspomagająca proces fizjoterapii, tzw. „leczenie środkami zewnętrznymi”. Jest to terapia specjalna taśmą kinezyterapeutyczną, którą aplikuje się na skórę pacjenta. Używając taśmę wpływamy na skórę, ukł. mięśniowy, stawowo – więzadłowy, limfatyczny. Działanie taśmy Kinesio Tape zmniejsza dolegliwości bólowe, pozwala na redukcje obrzęków i stanu zapalnego, wspomaga pracę mięśni, zapobiega nieprawidłowym ruchom w stawach, umożliwia ich stabilizację i odpowiednią pozycję. Jest to metoda, która uzupełnia działania fizjoterapeutyczne.


PNF

Metoda proprioreceptywnego torowania nerwowo – mięśniowego, oparta na funkcjonalnym wspomaganiu i ułatwianiu ruchu. Polega na wykorzystaniu specjalne dobranych technik bezpośrednio do rodzaju schorzenia dziecka. Bardzo szeroko wykorzystywana w ortopedii, neurologii, pediatrii. Terapia prowadzona jest indywidualnie z pacjentem.


Program Move to Learn

Metoda Move to Learn jest metodą terapii opartej na ruchu, przeznaczoną do stosowania z dziećmi i młodzieżą mającą trudności w uczeniu się wynikające z opóźnień w rozwoju neurologicznym, przejawiających się zwłaszcza przetrwałymi z okresu noworodkowego i niemowlęcego odruchami bezwarunkowymi. Metoda Move to Learn, wykorzystuje sekwencje ruchów, które pojawiają się w różnych okresach ontogenetycznego, fizjologicznego rozwoju dziecka. Bazuje zatem na czynnościach i umiejętnościach najbardziej naturalnych i rozwojowo uzasadnionych. Poza tym, może być stosowana w grupie dzieci, zajmuje średnio kilkanaście minut dziennie.


Wspomaganie Rozwoju umysłowego wg Gruszczyk - Kolczyńskiej i Zielińskiej

Celem terapii jest:

  • wspomaganie dziecka w tworzeniu własnego „Ja”,
  • poznanie otoczenia, w którym dziecko żyje,
  • czynności samoobsługowe,
  • rozwój sprawności i koordynacji ruchowej,
  • rozwój dziecięcego intelektu: rytmy,
  • rozwój dziecięcego intelektu: analiza i synteza,
  • liczenie,
  • rozpoznawanie kolorów,
  • myślenie przyczynowo – skutkowe,
  • klasyfikacja,
  • układanie przedmiotów po kolei,
  • wspomaganie dziecka w swobodnym wypowiadaniu się,
  • nauka zabawy.

Terapia pedagogiczna

Terapia pedagogiczna, zwana dawniej reedukacją lub zajęciami korekcyjno-kompensacyjnymi, to specjalistyczne działania mające na celu niesienie pomocy dzieciom ujawniającym różnego rodzaju nieprawidłowości rozwoju i zachowania. Zaburzenia te koryguje się poprzez odpowiednie oddziaływania specjalistyczne o charakterze psychologiczno - pedagogicznym, profilaktycznym i medycznym. Brak osiągnięć w nauce, częste niepowodzenia zazwyczaj wiążą się z trudnościami w czytaniu, pisaniu, liczeniu i innych czynnościach szkolnych i odnoszą się do dzieci o:

Celem terapii jest:

  • inteligencji przeciętnej i niższej niż przeciętna,
  • z zakłóceniami funkcji wzrokowych i słuchowych,
  • z zakłóceniami i opóźnieniami rozwoju ruchowego razem z zakłóceniami procesu lateralizacji,
  • o zaburzonym rozwoju procesów emocjonalno – motywacyjnych,
  • z zaburzeniami mowy,
  • z zaburzeniami zdolności matematycznych,
  • z zaburzeniami dynamiki procesów nerwowych.

Trudnościom szkolnym często towarzyszą także trudności wychowawcze, zaburzenia aktywności, zaburzenia emocjonalne, zaburzenia relacji społecznych.

Terapia pedagogiczna stwarza dzieciom z zakłóceniami rozwojowymi możliwości wszechstronnego rozwoju. Prowadzi się w ją formie indywidualnej i grupowej (liczba uczestników zajęć wynosi od 2 do 5 uczniów), by spowodować określone, pozytywne zmiany w zakresie sfery poznawczej i emocjonalno - motywacyjnej oraz wiedzy i umiejętnościach dziecka.

Celem terapii pedagogicznej jest:

  • stymulowanie i usprawnianie rozwoju funkcji psychomotorycznych,
  • wyrównywanie braków w wiadomościach i umiejętnościach uczniów,
  • eliminowanie niepowodzeń szkolnych oraz ich emocjonalnych i społecznych konsekwencji - dzieci wymagają wyrównywania braków w sferze psychicznej w skutek doświadczania negatywnych ocen i kar, a więc zainteresowanie ich tym, co jest dla nich atrakcyjne i możliwe do osiągnięcia oraz dostrzeganie uzdolnień, sukcesów i pozytywnych cech.

Terapia Taktylna

Terapia Taktylna to metoda pracy z dziećmi z trudnościami w psychoruchowym rozwoju, która aktywizuje rozwój funkcji mózgowych i układu nerwowego. Polega na stymulacji zmysłu dotyku (rodzaj masażu) przez wykorzystanie neurologicznych zasobów aktywności ruchowej organizmu.

Celem terapii jest:

  • regulacja i normalizacja percepcji dotykowej,
  • równoważenie napięcia mięśniowego,
  • wspieranie procesu integracji sensorycznej,
  • aktywizowanie mechanizmów integracji sensoryczno – motorycznej,
  • kształtowanie świadomości kinestetycznej.

Terapia biofeedback

Biofeedback to biologiczne sprzężenie zwrotne – dostarczanie osobie informacji zwrotnej („feedback”) o zmianach jego stanu fizjologicznego.

Terapia EEG Biofeedback polega na podawaniu pacjentowi sygnałów zwrotnych o zmianach stanu fizjologicznego jego organizmu, dzięki czemu może on nauczyć się świadomie modyfikować funkcje, które zazwyczaj nie są świadomie kontrolowane – w tym przypadku fale mózgowe.

Ma zastosowanie terapeutyczne w:

  • nadpobudliwości psychoruchowej,
  • zaburzeniach procesu uczenia i zespołu zaburzenia koncentracji uwagi,
  • uzależnieniach,
  • lękach, niepokojach,
  • epilepsji,
  • depresji,
  • zaburzeniach snu,
  • zespole chronicznego zmęczenia.

Obserwuje się 85% skuteczności przy terapii dysgrafii i dysleksji.

Terapia biofeedback jest terapią długotrwałą. Wymaga co najmniej 10 sesji, trwających ok. 1 godzinę, w programie podstawowym. W przypadku głębokich zaburzeń może być to 60 sesji.

EEG Biofeedback ma również zastosowanie poza kliniczne, mianowicie optymalizuje funkcje mózgu u zdrowych osób, tzw. mentalny fitness – relaksuje, zwiększa możliwości walki ze stresem, optymalizuje procesy poznawcze oraz pamięciowe. Stosują go m. in. sportowcy, kadra kierownicza oraz uczniowie i studenci w celu poprawy wyników.